Dosya Uzantıları Sözlükçesi


epub – (engElectronic PublicationInternational Digital Publishing Forum (IDPF) (tur: Uluslararası Sayısal Yayıncılık Forumu) tarafından e-kitap standardı olarak ilan edilen, gömülü cihazlarda ve bilgisayarlarda kullanılmak üzere geliştirilmiş bir dosya biçimidir.

Microsoft Word’de Dizin Oluşturma


Aşağıdakiler için bir dizin girdisi oluşturabilirsiniz:

  • Sözcükler, tümceler veya simgeler için
  • Bir sayfa aralığına yayılan bir konu için
  • Başka bir girdiye başvuru yapmak için (örneğin “Ulaştırma. Bkz. Bisikletler”).

Metni seçip bunu dizin girdisi olarak işaretlediğinizde Microsoft Word, işaretlenmiş ana girdinin ve eklemek üzere seçtiğiniz çapraz başvuru bilgilerinin yer aldığı özel bir XE (Dizin Girdisi) alanı ekler.

XE (Dizin Girdisi) alanı

Tüm dizin girdilerini işaretledikten sonra, bir dizin tasarımı seçin ve tamamlanan dizini oluşturun. Bundan sonra, Word dizin girdilerini toplar, alfabetik olarak sıralar, sayfa numaralarına bakarak aynı sayfada tekrarlayan girdileri bulur ve kaldırır ve belgede dizini görüntüler.

Microsoft Word’de bir dizin oluşturmak istiyorsanız Microsoft Office’in “Dizin oluşturma ve dizini güncelleştirme” başlıklı makalesini okuyunuz. Burada sadece dizin alanında kullanılan kodların anlamları yer almaktadır.

Okumaya devam et

Microsoft Word Alan Kodları


Microsoft Word’te alan kodları { } işaretleri arasına yazılır. Ancak yazı modunda bu işaretleri kullanarak alan kodu yazmanız Word’ün bunu alan kodu olduğunu anlaması için yetmez. Bunun için Alt+F9‘a basmanız gerekir ki yazı modundan kod moduna geçesiniz.

Microsoft Word Alan Kodları Listesi: http://office.microsoft.com/tr-tr/word-help/HA102110133.aspx

En çok kullanılan ve ihtiyaç duyacağınız alan kodları aşağıdaki gibidir.

  • Microsoft Word Alan Kodları: TC (İçindekiler Tablosu Girdisi) alanı
  • Microsoft Word Alan Kodları: TOC (Table of Content) İÇT (İçindekiler ve Şekiller Tablosu) alanı
  • Microsoft Word Alan Kodları: XE (Dizin Girdisi) alanı
  • Microsoft Word Alan Kodları: Index (Dizin) alanı
  • Microsoft Word Alan Kodları: TA (Kaynakça Girdisi) alanı
  • Microsoft Word Alan Kodları: TOA (Kaynakça) alanı

Bilgisayar Programlarınızı Yanınızda Taşıyın (Taşınabilir Programlar-Portable Applications)


Günümüzde herkesin ihtiyaç duyduğu programlar farklı olabiliyor. Her bilgisayarda da aynı programı bulamayabilirsiniz. Bir de bilgisayarınıza format attığınızda tekrar tüm programları kurmanız gerekir. Dolayısıyla sürekli kullandığınız programları işletim sisteminden bağımsız olarak yanınızda taşımak çok önemli bir konu. İşte size taşınabilir belleğinizde taşıyabileceğiniz program depoları:

En iyi taşınabilir programları inceleyen bir makale: http://www.techsupportalert.com/best-free-portable-programs.htm

Türkiye Dışındaki Türkiyeler


Türkiye dışında da Türkiye olur mu demeyin. Muhtelif zamanlarda yurt dışında Türk olmadıkları halde aynı Türk gibi yaşayan ya da bir Türk beldesi zannedilebilecek düzeyde Türk örf ve adetlerini yaşatan yerlere dair haberler izledim. Sayısı birden fazla olunca bu ilginç yerleri biraraya getiren bir arşivlik yazı yazmak istedim. Eğer zamanla başka Türk beldelerine de rastlarsam buraya eklerim. Şimdlik bulabildiklerim şunlar:

Belçika’nın Türk Kasabası: Faymonville

İtalya Moena Türk Köyü

Hollanda’nın Zeeland eyaletindeki Türkiye Köyü

Bilgi Sınıflandırma Sistemleri


Amerikan Kongre Kütüphanesi Sınıflandırması (Library of Congress Classification, LCC)


Evrensel Ondalık Sınıflandırması (Universal Decimal Classification, UDC)


UDC Kaynakları:

Numaralar

  • International Standard Book Number (ISBN)
  • International Standard Serial Number (ISSN)

Dewey Ondalık Sınıflandırması (Dewey Decimal Classification, DDC)


Dewey Ondalık Sınıflandırması (eng: Dewey Decimal Classification), kurucusu Melvil Dewey (Melville Louis Kossuth (Melvil) Dewey)’in adını taşıyan ve ilk olarak 1872 yılında tasarlanmış bir kütüphane/bilgi sınıflama sistemidir. Dewey’in bu çalışması kütüphanecilikte bir devrim olarak nitelendirilmekte ve bu sebeple kendisine modern kütüphaneciliğin babası denilmektedir. Bu sistemde bilgiler 10 ana sınıfta toplanır ve alt bölümler bu sisteme göre 10, 100, 1000 şeklinde hiyerarşik olarak dallara ayrılırlar. Tüm kodlar ve isimleri 4 ciltlik bir kitapta toplanmıştır ve bu kitabın en son 2011 yılında 23. baskısı yapılmıştır. Dünya çapında 135 ülkede 200 binden fazla kütüphanenin bu sınıflama sistemini kullandığı tahmin edilmektedir. Her geçen gün yeni yeni bilgiler edinildiği, var olanların değiştiği, kısacası hayat devam ettiği için de sınıflandırmada değişiklikler ve yenilik de devam etmektedir. Dünya döndükçe de bu iş durmayacaktır. Zaten ilk hâli ile 22. baskı hâlini kıyasladığınızda aradaki fark sizi de şaşırtacaktır.

Ben mühendis olduğumdan mıdır yoksa ilk öğrendiğim sınıflandırma sistemi olduğundan mıdır bilinmez kendi kütüphanemde ve bilgisayarımdaki klasör ve dosya düzenlemelerinde Dewey Ondalık Sınıflandırmasını kullanıyorum. Hem arşivlemesi kolay oluyor hem de aradığını bulması. Siz de çok sayıda kitap veya dosya ile uğraşıyorsanız mutlaka bir sisteme ihtiyacınız olmuştur. Çoğu zaman her insan kendine göre bir sistem geliştirir. Ben de geliştirmiştim ama bir de onunla uğraşmak istemedim ve hazır yapılmış olan birini kullanmaya başladım. Aslında dünyada sadece Dewey Ondalık Sınıflandırma sistemi yok, başka sistemler de var. Onlara da Bilgi Sınıflandırma Sistemleri başlıklı yazımda değindim.

Okumaya devam et

Noktalama İşaretleri


İmlâ Kılavuzu


TDK Yazım Kılavuzu

İmlâ Kuralları


Türkçe imlâ kuralları için TDK’nun Yazım Kuralları‘na bakınız.

Kısaltmalar Dizini


Bu sayfalarda ve gündelik hayatımda sıkça ve çokça kullandığım kısaltmalardan oluşan bir liste aşağıdaki gibidir. Burada olmayanlar da dahil olmak üzere daha fazla kısaltma için TDK Kısaltmalar Dizini‘ne, kısaltma kuralları için ise Kısaltmalar yazısına bakınız.

Bilgisayarda kullanılan dosya uzantıları ve anlamları için Dosya Uzantıları Sözlükçesi, DOS ortamında kullanılan komutlar ve anlamları için ise DOS Komutları Sözlükçesi’ne bakınız.

age. Adı geçen eser
agm. Adı geçen makale
agy. Adı geçen yayın
AB Avrupa Birliği (eng: European Union, EU)
ABD Amerika Birleşik Devletleri (eng: United State of America, USA)
ABD Ana Bilim Dalı
ACI eng: American Concrete Institute (tur: Amerika Beton Enstitüsü)
ADYÜ Adıyaman Üniversitesi (eng: Adiyaman University)
ASTM eng: American Society for Testing and Materials (tur: Amerika Deney ve Malzeme Cemiyeti)
Boğaziçi Üniversitesi (eng: Boğaziçi University)
bk. Bakınız
BM Birleşmiş Milletler (eng: United Nations, UN)
bs. Baskı, basım
C Cilt
CEN fra: Comité Européen de Normalisation (eng: European Committee for Standardization, deu: Europäisches Komitee für Normung, tur: Avrupa Standardizasyon Komitesi)
CENELEC fra: Comité Européen de Normalisation Electrotechnique (eng: European Committee for Electrotechnical Standardization, tur: Avrupa Elektroteknik Standardizasyon Komitesi)
ÇOK Çözünmüş organik karbon (eng: Dissolved Organic Carbon, DOC)
DDC eng: Dewey Decimal Classification (tur: Dewey Ondalık Sınıflandırması)
Doç. Doçent (eng: Associate Professor, Assoc.)
Dr. Doktor (eng: Doctor)
EFTA eng: European Free Trade Association (tur: Avrupa Serbest Ticaret Birliği)
EN deu: Europäische Norm (eng: European Standard, fra: Norme Européenne, tur: Avrupa Standardı)
ESO(s) eng: European Standards Organization(s), CEN-CENELEC-ETSI (tur: Avrupa Standartlar Kuruluş(u/ları), CEN-CENELEC-ETSI)
ETSI eng: European Telecommunications Standards Institute (tur: Avrupa Telekomünikasyon Standartları Enstitüsü)
ICS eng: International Classification for Standards (tur: Uluslararası Standart Sınıflandırması)
IEC eng: International Electrotechnical Commission (tur: Uluslararası Elektroteknik Komisyonu)
ISO eng: International Organization for Standardization (tur: Uluslararası Standardizasyon Teşkilatı)
İTÜ İstanbul Teknik Üniversitesi (eng: Istanbul Technical University)
K/K Katılaştırma/Kararlılaştırma (eng: Solidification/Stabilization, S/S)
LCC eng: Library of Congress Classification (tur: Amerikan Kongre Kütüphanesi Sınıflandırması)
PC eng: Portland Cement (tur: Portlant Çimentosu)
Prof. Profesör (eng: Professor)
RG T.C. Resmî Gazete
SEM eng: Scanning Electron Microscope (tur: Taramalı Elektron Mikroskobu)
SI fra: Système international d’unités (tur: Uluslararası Birimler Sistemi, eng: International System of Units)
Sn. Sayın
T.C. Türkiye Cumhuriyeti
TCLP eng: Toxicity Characteristic Leaching Procedure (tur: Zehirlilik Karakteristik Sızma Testi)
TÇK Toplam Çözünmüş Katı (eng: Total Dissolved Solids, TDS)
TDK Türk Dil Kurumu
TPE Türk Patent Enstitüsü (eng: Turkish Patent Institute, TPI)
TS Türk Standardı (eng: Turkish Standards)
TSE Türk Standartları Enstitüsü (eng: Turkish Standards Institute, TSI)
TÜİK Türkiye İstatistik Kurumu (eng: Turkısh Statıstıcal Instıtute, TURKSTAT)
UCS eng: Unconfined Compressive Strength (tur: Serbest Basınç Dayanımı)
UDC eng: Universal Decimal Classification (tur: Evrensel Ondalık Sınıflandırması)
XRD eng: X-ray Diffraction (tur: X-Işını Kırınımı)
XRF eng: X-ray Fluorescence (tur: X-ışını Floresansı)
vb. ve benzeri
vd. ve diğerleri
vs. ve saire
YTÜ Yıldız Teknik Üniversitesi (eng: Yıldız Technical University)

.

Kısaltma-lar


Kısaltma; bir kelimenin, terimin veya özel adın, içerdiği harflerden biri veya birkaçı ile daha kısa olarak ifade edilmesi ve simgeleştirilmesidir [1]. Kısaltmalarla ilgili kurallar şunlardır:

1. Kuruluş, ülke, kitap, dergi ve yön adlarının kısaltmaları her kelimenin ilk harfinin büyük olarak yazılmasıyla yapılır: TBMM (Türkiye Büyük Millet Meclisi), TDK (Türk Dil Kurumu), ABD (Amerika Birleşik Devletleri); KB (Kutadgu Bilig); TD (Türk Dili), TK (Türk Kültürü), TDED (Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi); B (batı), D (doğu), G (güney), K (kuzey); GB (güneybatı), GD (güneydoğu), KB (kuzeybatı), KD(kuzeydoğu) vb.

Ancak bazen kelimelerin, özellikle son kelimenin birkaç harfinin kısaltmaya alındığı da görülür. Bazen de aradaki kelimelerden hiç harf alınmadığı olur. Bu tür kısaltmalarda, kısaltmanın akılda kalabilmesi için yeni bir kelime oluşturma amacı güdülür: BOTAŞ (Boru Hatları ile Petrol Taşıma Anonim Şirketi), İLESAM(İlim ve Edebiyat Eseri Sahipleri Meslek Birliği), TÖMER (Türkçe Öğretim Merkezi) vb.

Gelenekleşmiş olan T.C. (Türkiye Cumhuriyeti) ve T. (Türkçe) kısaltmalarının dışında büyük harflerle yapılan kısaltmalarda nokta kullanılmaz.

2. Ölçü birimlerinin uluslararası kısaltmaları kullanılır: m (metre), mm (milimetre), cm (santimetre), km(kilometre), g (gram), kg (kilogram), l (litre), hl (hektolitre), mg (miligram), m² (metrekare), cm²(santimetrekare) vb.

3. Kuruluş, kitap, dergi ve yön adlarıyla ölçülerin dışında kalan kelime veya kelime gruplarının kısaltılmasında, ilk harfle birlikte kelimeyi oluşturan temel harfler dikkate alınır. Kısaltılan kelime veya kelime grubu; özel ad, unvan veya rütbe ise ilk harf büyük; cins isim ise ilk harf küçük olur: Alm. (Almanca), İng.(İngilizce), Kocatepe Mah. (Kocatepe Mahallesi), Güniz Sok. (Güniz Sokağı), Prof. (Profesör), Dr.(Doktor), Av. (Avukat), Alb. (Albay), Gen. (General); sf. (sıfat), haz. (hazırlayan), çev. (çeviren), ed. (edebiyat), fiz. (fizik), kim. (kimya) vb.

* * *

Küçük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen eklerde kelimenin okunuşu esas alınır: cm’yi, kg’dan,mm’den, kr.un. Büyük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen eklerde ise kısalt­manın son harfinin okunuşu esas alınır: BDT’ye, TDK’den, THY’de, TRT’den, TL’nin vb. Ancak kısaltması büyük harflerle yapıldığı hâlde bir kelime gibi okunan kısaltmalara getirilen eklerde kısaltmanın okunuşu esas alınır: ASELSAN’da, BOTAŞ’ın, NATO’dan, UNESCO’ya vb.

UYARI: Numara sözünün kısaltması da kelime gibi okunduğundan getirilecek olan ek okunuşa göre getirilecektir: No.lu, No.suz

Sonunda nokta bulunan kısaltmalarla üs işaretli kısaltmalara gelen ekler kesmeyle ayrılmaz. Bu tür kısaltmalarda ek noktadan ve üs işaretinden sonra, kelimenin veya üs işaretinin okunuşuna uygun olarak yazılır: vb.leri, Alm.dan, İng.yi; cm³e (santimetreküpe), m²ye (metrekareye), 64ten (altı üssü dörtten) vb.

Sert ünsüzle biten kısaltmalar, ek aldıkları zaman oku­nuşta sert ses yumuşatılmaz: AGİK’in (AGİĞ’in değil), CMUK’un (CMUĞ’un değil), RTÜK’e (RTÜĞ’e değil), TÜBİTAK’ın (TÜBİTAĞ’ın değil) vb.

Ancak birlik kelimesiyle yapılan kısaltmalarda söyleyişte k’nin yu­muşatılması normaldir:ÇUKOBİRLİK’e (söylenişi ÇUKOBİRLİĞE), FİSKOBİRLİK’in (söylenişi FİSKOBİRLİĞİN) vb.

Bu sayfalarda ve gündelik hayatta kullandığım/kullandığımız bir çok kısaltma için Kısaltmalar Dizini‘ne bakınız.

Sözlük-ler (Lügat)


  • Çevre Terimleri Sözlükçesi
  • Bilgisayar Terimleri Sözlükçesi
  • Dosya Uzantıları Sözlükçesi
  • DOS Komutları Sözlükçesi

Diğer Önemli Sözlükler

Birim-ler (Vahit, Ünite)


Büyüklüklerin bir standarda bağlanması işi ülkemizde

Büyüklüklerin Uluslararası Birimler Sistemine göre kullanımı 21 Ocak 1989 tarih ve 20056 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 3516 sayılı “Ölçüler ve Ayarlar Kanunu” ile mecburidir.

21 Haziran 2002 tarih ve 24792 sayılı Resmî Gazete’de yayınlan “Uluslararası Birimler Sistemine Dair Yönetmelik” Türkiye’de kullanılan birim sisteminin kanunî dayanağıdır. Yönetmelik, uluslararası temel birimler ile bu birimlerden türetilen diğer birimlerin tarifleri, karşılıkları ve sembollerin belirtilmesi amacıyla hazırlanmıştır.

  1. Ölçüler Kanunu, Kanun no: 1782, Resmî Gazete tarih: 04/04/1931, no: 1765 (Mülga).
  2. Ölçüler ve Ayarlar Kanunu, Kanun no: 3516, Resmî Gazete tarih: 21/01/1989, no: 20056.
  3. Uluslararası Birimler Sistemine Dair Yönetmelik (80/181/AT), Resmî Gazete tarih: 21/06/2002, no: 24792
  4. http://tr.wikipedia.org/wiki/Uluslararas%C4%B1_Birimler_Sistemi
  5. http://www.bipm.org/en/si/si_brochure/
  6. http://www.ume.tubitak.gov.tr/menu_si_birimler.php?f=6005
  7. http://www.mevzuat.gov.tr/Metin.Aspx?MevzuatKod=7.5.13710&MevzuatIliski=0&sourceXmlSearch=%C3%B6l%C3%A7%C3%BC
  8. http://www.mevzuat.gov.tr/Metin.Aspx?MevzuatKod=7.5.12316&MevzuatIliski=0&sourceXmlSearch=%C3%B6l%C3%A7%C3%BC
  9. http://www.mevzuat.gov.tr/Metin.Aspx?MevzuatKod=7.5.6365&MevzuatIliski=0&sourceXmlSearch=%C3%B6l%C3%A7%C3%BC
  10. http://tr.wikipedia.org/wiki/Uluslararas%C4%B1_Birimler_Sistemi
  11. http://www.ume.tubitak.gov.tr/menu_si_birimler.php?f=6005
  12. http://www.bipm.org/en/si/si_brochure/
  13. http://www.resmigazete.gov.tr/arsiv/1765.pdf
  14. http://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.3516.pdf
  15. http://www.mevzuat.gov.tr/Metin.Aspx?MevzuatKod=7.5.6401&sourceXmlSearch=birimler&MevzuatIliski=0
  16. http://www.mevzuat.gov.tr/Yonetmelikler.aspx
  17. https://intweb.tse.org.tr/TSEIntWeb/Standard/Standard/StandardAra.aspx

İşaret-ler (İm)


Simge-ler (Alem, Sembol)


Ses-ler (Seda)


Harf-ler (Kod)


Akciğerlerden gelen havanın ses yolunda oluşturduğu titreşime ses denir. Ses, dilin işlevli en küçük birimidir. Harf ise sesin yazıdaki karşılığıdır.

Bir dildeki harflerin belirli bir sıraya dizilmiş bütününe alfabe de­nir.

Türk alfabesi, Latin harfleri esas alınarak 1.XI.1928 gün ve 1353 sayılı “Türk Harflerinin Kabul ve Tatbiki Hakkında Kanun” ile kabul edilmiştir. Bu Kanun’a göre Türk alfabe­sinde 29 harf bulunmaktadır.*

Türk alfabesindeki harflerin sıra sayıları, adları, kitap ve el yazısı biçimleri ile kodları** aşağıda belirtilmiştir:

alfabe2


* Kanun’da önce “i” sonra “ı” belirtilmişse de yaygın ve yerleşmiş olan sıraya göre önce “ı” sonra “i” gelmektedir.

** Türk Kodlama Sistemi, ilgili kurum ve kuruluşlarla bilim adamlarının görüşleri alınarak TDK İmla Kılavuzu Çalışma Grubu tarafından 8 Ocak 2004 günü belirlenmiş ve TSE tarafından Nisan 2005/TS 13148 numaralı belge ile ölçünlü (standart) hâle getirilmiştir.

Zaman-lar (Vakit)


Para-lar


Dünyada her bir ülke kendi para birimini kullanır. Kullanımda ülke içinde pek bir sıkıntı olmaz ama iş, ülkeler arasında ticarete geldiğinde durum biraz karmaşıklaşır. Bu kadar çok ülke ve onun para birimi olunca hem güvenilirlik hem de oluşabilecek karışıklıkları önleyebilmek için paralara birim getirilmiş ve her bir birimin farklı olabilmesi için de bir standart geliştirilmiştir. İşte ISO 4217, Para Birimleri (Currency Codes – ISO 217) uluslararası camiada kullanılmaya başlanmıştır.

Bilindiği üzere standartlar ancak ücreti mukabili satılabilirler ama bu standardın herkes tarafından takip edilebilmesi amacıyla bir internet sitesi kurulmuş ve dileyen herkes buraya girerek para birimi dünyasındaki gelişmeleri takip edebilmektedir. Acaba bu hizmeti kim vermektedir diye soracak olursak para ve banka denilince ilk akla gelen İsviçre Bankalarının ülkesinin standart kurumu SNV vermektedir. Bu bilgiler http://www.currency-iso.org/ adresinde yayımdadır.

Mevcut para birimleri tablosu için tıklayınız.

Standartlar:

Para Birimi Listeleri:

İlgili Bağlantı Adresleri:

ENTITY

Currency

Alphabetic Code

Numeric Code

Minor unit

EUROPEAN UNION

Euro

EUR

978

2

IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF

Iranian Rial

IRR

364

2

IRAQ

Iraqi Dinar

IQD

368

3

PALESTINIAN TERRITORY, OCCUPIED

No universal currency

 

 

 

RUSSIAN FEDERATION

Russian Ruble

RUB

643

2

SAUDI ARABIA

Saudi Riyal

SAR

682

2

TURKEY

Turkish Lira

TRY

949

2

UNITED KINGDOM

Pound Sterling

GBP

826

2

UNITED STATES

US Dollar

USD

840

2

UNITED STATES

US Dollar (Next day)

USN

997

2

UNITED STATES

US Dollar (Same day)

USS

998

2

Önemli Kaynak Siteleri

Lisan-lar (Dil)


Millet-ler (Ulus, Halk)


Ülke-ler (Diyar)


Devlet-ler


Mefhum-lar (Kavram), Istılah-lar (Terim) ve Tarif-ler (Tanım)


Mefhum-Kavram

Istılah-Terim

Tarif-Tanım

Liste

Amerikan Kongre Kütüphanesi (Library of Congress, LOC)


Bugün internetteyken yolum bir şekilde Amerikan Kongre Kütüphanesine (http://www.loc.gov/) düştü. Oldukça geniş kapsamlı bir kütüphane. Neredeyse her konuda az veya çok birşeyler var. Yolunuz Kongreye düşerse kitapları nerede bulacağınız da yazıldığı için merak ettiğiniz kitabı alıp okuyabilirsiniz.

Arşivde öyle kitaplar, öyle kitaplar var ki şaşar kalırsınız. Ben bazı anahtar kelimeler ile aratma yaptım da şaştım kaldım bile. Ne kitaplar, ne yazarlar ve ne konular var. Kimler neler yazmış, ne kitaplar varmış. Ve en ilginci ise bu kitapların Kongre Kütüphanesinde bulunuyor olması. İlginç bulduğum kitapların listesini çıkarayım dedim ama sayı oldukça arttığı için vazgeçtim.

Okumaya devam et